Spis treści:

• Kopalnia Bełchatów i Pole Szczerców
• Głębokość zbiornika i prace ziemne
• Wypełnianie wyrobisk wodą
• Jacek Kaczorowski i zasoby wody
• Elektrownia jądrowa w rejonie Bełchatowa
• Najważniejsze liczby z inwestycji

Kopalnia Bełchatów i Pole Szczerców

Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów jest największą kopalnią odkrywkową w Polsce i jedną z największych w Europie. Węgiel wydobywany jest z Pola Bełchatów oraz Pola Szczerców. Pierwsza z odkrywek ma zakończyć działalność jeszcze w tym roku, a druga według obecnych planów ma fedrować do 2038 roku, choć zakończenie prac może nastąpić wcześniej. PGE od kilku lat zapowiada, że po eksploatacji oba tereny mają zostać przekształcone w rozległe zbiorniki wodne określane jako bełchatowskie Mazury.

Mapa pokazuje Bełchatów i okolice, gdzie po zakończeniu wydobycia ma powstać planowane jezioro na terenach pogórniczych. Źródło: Google Maps

Głębokość zbiornika i prace ziemne

Planowane jezioro ma osiągnąć około 170 metrów głębokości. To byłoby o około 70 metrów więcej niż w przypadku jeziora Hańcza. Według wcześniejszych danych odkrywka Bełchatów miała 8,5 kilometra długości, 3,2 kilometra szerokości w najszerszym miejscu i 310 metrów głębokości, a obecnie ma 245 metrów i docelowo ma zostać wypłycona do 190 do 195 metrów. Pod koniec 2020 roku zakończono formowanie linii brzegowej od wschodniej strony oraz przygotowano teren pod przyszłą plażę. Do dalszego wypłycania potrzebny jest nadkład transportowany z sąsiedniego Pola Szczerców. Według szacunków chodzi jeszcze o około 240 milionów metrów sześciennych.

Wypełnianie wyrobisk wodą

Po zakończeniu robót ziemnych prowadzone mają być prace przy formowaniu skarp. Ich nachylenie będzie łagodzone, umacniane i zabezpieczane. Dopiero po tych działaniach rozpocznie się wypełnianie odkrywki wodą, które ma następować przez stopniowe ograniczanie odwodnienia i kierowanie do wyrobiska także wód z cieków powierzchniowych. Wodą zostanie napełnione również Pole Szczerców, ale dopiero po zakończeniu wydobycia około 2038 roku i po wykonaniu prac górniczych przygotowujących teren do nowej funkcji. Kopalnia nie wyklucza w przyszłości połączenia obu zbiorników w jedno jezioro.

Film pokazuje teren kopalni Bełchatów i nawiązuje do planów jego przyszłej rekultywacji. Materiał dobrze uzupełnia tekst o przemianie wyrobiska w głęboki zbiornik wodny, który po zakończeniu wydobycia ma stać się nową częścią krajobrazu regionu.

• Pole Bełchatów ma zakończyć działalność jeszcze w tym roku
• Pole Szczerców według planów ma działać do 2038 roku
• Linia brzegowa od wschodu została uformowana pod koniec 2020 roku
• Napełnianie wodą ma nastąpić po przygotowaniu i zabezpieczeniu wyrobisk

Jacek Kaczorowski i zasoby wody

O potrzebnej wodzie dla przyszłej elektrowni jądrowej wielokrotnie mówił Jacek Kaczorowski, prezes PGE GiEK. Jak wskazał, odwodnienie wgłębne czynnej kopalni daje poziom 5,5 metra sześciennego na sekundę, a dla projektu jądrowego klasy 3 gigawatów zapotrzebowanie ma wynosić od 2 do 3 metrów sześciennych na sekundę. Pozostała część tej wody ma wystarczyć na rekultywację wodną wyrobisk. Prezes podał również, że spółka dysponuje ujęciem na Warcie o wydajności 1,5 metra sześciennego na sekundę oraz rezerwowym ujęciem w Bronisławowie o wydajności 3,5 metra sześciennego na sekundę.

Elektrownia jądrowa w rejonie Bełchatowa

Bełchatów jest wymieniany jako jedna z preferowanych lokalizacji pod drugą elektrownię jądrową w Polsce. W Polskim Programie Energetyki Jądrowej obok Bełchatowa wskazywany jest także Konin. W sierpniu ubiegłego roku PGE poinformowała o zakończeniu pierwszego etapu prac analitycznych, które obejmowały przegląd danych archiwalnych, geologicznych i środowiskowych, a ich wyniki otworzyły drogę do dalszych badań terenowych. Obecna elektrownia konwencjonalna ma działać do 2036 roku. PGE GiEK nie podaje dziś konkretnych terminów napełniania zbiorników, zaznaczając, że moment ten zależy od wielu zmiennych związanych między innymi z poziomem wydobycia.

Najważniejsze liczby z inwestycji

Najważniejsze dane pokazują skalę planowanej zmiany w Bełchatowie. 170 metrów planowanej głębokości jeziora. 8,5 kilometra długości dawnej odkrywki Bełchatów. 240 milionów metrów sześciennych nadkładu potrzebnego do dalszego wypłycania. 2038 rok jako planowany moment zakończenia wydobycia w Polu Szczerców. 5,5 metra sześciennego wody na sekundę z odwodnienia czynnej kopalni. Te liczby pokazują, że projekt rekultywacji ma być prowadzony równolegle z analizami dotyczącymi energetyki jądrowej i przyszłości całego regionu.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Najgłębsze jezioro w Polsce ma powstać w miejscu odkrywki Bełchatów
• Planowana głębokość wynosi około 170 metrów
• Drugi zbiornik ma powstać także w Polu Szczerców
• Region Bełchatowa jest analizowany także pod kątem elektrowni jądrowej

Glosariusz

• Odkrywka wyrobisko górnicze prowadzone metodą odkrywkową
• Nadkład warstwa ziemi i skał przemieszczana podczas prac górniczych
• Rekultywacja wodna przygotowanie wyrobiska do napełnienia wodą i nowego wykorzystania
• Odwodnienie odprowadzanie wody z terenu kopalni w czasie jej działania

źródło: TuLodz